Al Jazeera: Institucije EU izdvojile 2,7 milijardi eura za izraelske kompanije uprkos optužbama za genocid u Gazi

Prema tim podacima, institucije u članicama EU potpisale su 194 ugovora s izraelskim kompanijama, ukupne vrijednosti gotovo 2,7 milijardi eura. Stvarna vrijednost mogla bi biti i veća, jer javno dostupni evropski registri prikazuju samo dio ugovora, dok su neki navedeni s nerealno niskim iznosima, manjim od jednog eura.

Rast nakon rata

Broj ugovora porastao je nakon početka izraelskog rata u Gazi. Od januara 2022. do oktobra 2023. zabilježena su 82 ugovora vrijedna više od 1,2 milijarde eura. U narednih 21 mjesec, od oktobra 2023. do jula 2025, potpisano je 112 ugovora vrijednih oko 1,6 milijardi eura.

Među deset najvećih izvođača našle su se izraelske vojne kompanije Elbit Systems, Rafael Advanced Defense Systems i Troya Tech Defence Ltd. Većina ugovora odnosila se na napredne tehnologije, vojnu opremu, čipove, softver, laboratorijsku i medicinsku opremu.

Španija među kupcima

Španija, iako jedna od najglasnijih evropskih kritičarki Izraela, zaključila je 14 ugovora vrijednih gotovo 227 miliona eura. Najveći dio odnosi se na ugovor španskog Ministarstva odbrane s kompanijom Rafael, vrijedan 207 miliona eura, za “sisteme zračne borbe”.

Mađarska je potpisala najveći broj ugovora - 42, ukupne vrijednosti gotovo 603 miliona eura. Njemačke institucije zaključile su 37 ugovora s izraelskim kompanijama za vojnu opremu, softver za kibernetičku sigurnost, laboratorijske alate i medicinsku opremu.

Pravne kritike

Yussef Al Tamimi, profesor pravnih studija na Central European University u Beču, rekao je za Al Jazeeru da je ovakav pristup EU prema Izraelu “pravno neodrživ”. On navodi da je Međunarodni sud pravde državama postavio obaveze da ne pomažu nastavak nezakonite okupacije palestinskih teritorija.

Iz njemačkog Ministarstva ekonomije i energetike poručili su da kompanije iz Izraela, kao i kompanije iz drugih država, mogu učestvovati na tenderima njemačkih institucija u skladu s pravilima EU.

Sporni sporazum

Al Jazeera navodi da bi EU, kao najveći trgovinski partner Izraela, mogla značajno uticati na izraelsku ekonomiju ukoliko bi suspendovala dijelove Sporazuma o pridruživanju EU i Izraela. Robna razmjena dvije strane u 2024. iznosila je 42,6 milijardi eura.

Analiza Evropske službe za vanjsko djelovanje ranije je utvrdila indicije da Izrael krši član 2 sporazuma, koji se odnosi na poštivanje međunarodnog prava i ljudskih prava. Ipak, države poput Njemačke i Italije protivile su se suspenziji sporazuma.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad